۱-۱. آنتراکنوز فلفل شمشیری (Anthracnose)

• • عامل: قارچ Colletotrichum spp.
• • علائم اصلی: این بیماری اغلب خود را روی میوه نشان می‌دهد. لکه‌های روی میوه فلفل به صورت دایره‌ای، آب‌سوخته و فرورفته ظاهر می‌شوند. در مرکز این لکه‌ها، نقاط سیاه رنگ (اجسام قارچ) به شکل حلقه‌های متحدالمرکز دیده می‌شود. این قارچ می‌تواند به صورت نهفته در میوه‌های سبز وجود داشته باشد و پس از برداشت خسارت بزند. درمان آنتراکنوز فلفل نیازمند مدیریت از مزرعه تا انبار است.

۱-۲. سفیدک پودری فلفل (Powdery Mildew)

• • عامل: قارچ Leveillula taurica
• • علائم اصلی: اگر روی سطح زیرین برگ‌ها پوششی شبیه آرد یا پودر سفید روی برگ فلفل مشاهده کردید، با سفیدک پودری مواجه هستید. در سطح رویی برگ‌ها نیز لکه‌های زرد ایجاد می‌شود. این بیماری باعث پیچ خوردگی برگ فلفل به سمت بالا و ریزش شدید برگ‌ها شده که به آفتاب‌سوختگی میوه‌ها می‌انجامد. کنترل سفیدک پودری فلفل شمشیری برای حفظ سطح فتوسنتز ضروری است.

۱-۳. بلایت فیتوفتورایی (Phytophthora Blight) – پوسیدگی طوقه و ریشه

• • عامل: شبه‌قارچ خاک‌زاد Phytophthora capsici
• • علائم اصلی: این مخرب‌ترین بیماری قارچی فلفل شمشیری است. علامت کلیدی آن، سیاه شدن ساقه فلفل نزدیک به سطح خاک (پوسیدگی طوقه) است که به پژمردگی ناگهانی و مرگ کل بوته منجر می‌شود. این بیماری علت پژمرده شدن بوته فلفل در بسیاری از مزارع است و به پوسیدگی ریشه فلفل شمشیری نیز معروف است. از آنجایی که عامل آن یک “کپک آبی” است، مدیریت آبیاری مهم‌ترین راه کنترل آن است.

۱-۴. پژمردگی‌های آوندی (Fusarium & Verticillium Wilts)

• • عامل: قارچ‌های خاک‌زاد Fusarium oxysporum و Verticillium dahliae
• • علائم اصلی: این دو بیماری علائم مشابهی دارند. علت زرد شدن برگ فلفل شمشیری (اغلب از پایین به بالا) و پژمردگی بوته در ساعات گرم روز از نشانه‌های اصلی است. برای تشخیص قطعی، با برش طولی ساقه، رگه‌های قهوه‌ای را در آوندها مشاهده خواهید کرد که نشانه کنترل فوزاریوم در فلفل یا ورتیسیلیوم است. اینها از مهم‌ترین بیماری های خاکزاد فلفل شمشیری هستند.

۲-۱. اقدامات پیشگیرانه و زراعی (سنگ بنای کنترل)

• ✓مدیریت آبیاری برای کنترل بیماری فلفل: از آبیاری غرقابی پرهیز کنید. استفاده از آبیاری قطره‌ای و کاشت در بسترهای بلند، بهترین راه برای کنترل بلایت فیتوفتورایی است. آبیاری را صبح انجام دهید تا شاخ و برگ تا شب خشک شوند.
• ✓بهداشت مزرعه: بوته‌های آلوده را فوراً حذف و نابود کنید. علف‌های هرز را کنترل کرده و ابزار کشاورزی را ضدعفونی کنید.
• ✓تناوب زراعی: تناوب ۳ تا ۴ ساله با گیاهان غیرمیزبان (مانند گندم و جو) جمعیت قارچ‌های خاک‌زاد را به شدت کاهش می‌دهد.
• ✓ضدعفونی خاک برای کشت فلفل: استفاده از روش آفتاب‌دهی (سولاریزاسیون) یا بیوفومیگاسیون با گیاهان خانواده خردل، راهکاری عالی برای پاکسازی خاک قبل از کاشت است.
• ✓فاصله کشت مناسب: گردش هوای بهتر به خشک شدن سریع برگ‌ها و کاهش بیماری‌هایی مانند کپک خاکستری فلفل کمک می‌کند.

۲-۲. کنترل بیولوژیکی

استفاده از محصولات حاوی باکتری Bacillus subtilis یا قارچ Trichoderma spp. به صورت پیشگیرانه می‌تواند سیستم دفاعی گیاه را تقویت کرده و با عوامل بیماری‌زا رقابت کند.

۲-۳. کنترل شیمیایی: چه زمانی و چگونه؟

سمپاشی فلفل برای بیماری قارچی باید هوشمندانه و به عنوان آخرین راه‌حل انجام شود.

• • چه سمی استفاده کنیم؟ انتخاب بهترین قارچ کش برای فلفل شمشیری بستگی به بیماری دارد. برای مثال، قارچ‌کش‌های مسی و مانکوزب (حفاظتی) یا آزوکسی‌استروبین (سیستمیک برای آنتراکنوز) و مفنوکسام (برای فیتوفتورا) مؤثر هستند.
• • مدیریت مقاومت: حتماً از قارچ‌کش‌ها با کدهای FRAC متفاوت به صورت متناوب استفاده کنید.
• • زمان سمپاشی: پیشگیری بهتر از درمان است. سمپاشی را در مراحل اولیه ظهور بیماری انجام دهید.

• برداشت و انبارداری:

میوه‌ها را با دقت برداشت کنید تا زخمی نشوند. آن‌ها را سریعاً خنک کرده و در دمای ۷ تا ۱۰ درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید تا از پوسیدگی جلوگیری شود. این بخش از مدیریت پس از برداشت فلفل شمشیری بسیار مهم است.

• سلامت بذر:

آنتراکنوز می‌تواند از طریق بذر منتقل شود. همیشه از بذرهای گواهی‌شده و سالم استفاده کنید. تیمار بذر فلفل با آب گرم (۳۰ دقیقه در دمای ۵۲ درجه) یک درمان خانگی بیماری قارچی فلفل برای بذرها و روشی غیرشیمیایی و مؤثر است.